Open Hoboken!

Afstudeerdatum: 
15-09-11

Rotterdam heeft een groot potentiaal aan gebouwen. Vaak ontbreken er echter goede verbindingen tussen de gebouwen en het maaiveld en tussen de gebouwen onderling. Daardoor zijn er overal in de stad verloren restruimtes en non-places te vinden. Eén van die non-places is het Burgemeester ’s –Jacobsplein, waar goede verbindingen en een interessante gelaagdheid ontbreken. Het resultaat is een stedelijke ruimte zonder kwaliteit: een leeg plein met weinig beschutting en zonder intimiteit. Dit gebrek aan stedelijke kwaliteit wordt nog versterkt doordat de drukke Rochussenstraat een barrière richting de woonwijk Saftleven vormt. De rijkdom aan functies die zich rond het plein bevinden, zoals het ziekenhuiscomplex, de scholen, de bedrijven en de woonwijk, heeft daarentegen veel potentie, zeker in combinatie met het metrostation en de bijbehorende mensenstromen.

Om deze non-place goed aan te pakken zijn radicale ingrepen nodig. Met het ontwerp ‘Open Hoboken’ wordt het plein uitgegraven en daarmee geopend. Doordat de mensenstromen op zowel het maaiveld, het plein als in de metro visueel met elkaar in contact komen, worden de sociale interactie en de veiligheid vergroot. De fiets- en voetgangersroute verbindt het plein, de metro en het Hoboken gebied met de voordien gescheiden woonwijk Saftleven. Door het plein te verdiepen ontstaat er een wind- en geluidsluwe ruimte die door het besloten en intieme karakter tot verblijven uitnodigt. De klassieke orthogonale openheid van de stad wordt door de gebogen vormen doorbroken. Zodoende ontstaat er een nieuwe ruimtelijke beleving met een focus op de activiteiten die zich in het midden afspelen.  Organisch gevormde terrassen en trappen leiden als vanzelfsprekend naar de perrons die zich op een diepte van acht meter onder het maaiveld bevinden. De terrassen zijn tegelijkertijd toegang, zitplek, ontmoetingsplaats en bij het waterplein zelfs tribune. De aan het plan toegevoegde functies zoals de fitness, de supermarkt en de parking zorgen voor extra voetgangersverkeer. Dit zal in grote mate aan de levendigheid van het plein bijdragen. De ruimtes van die extra functies integreren zich moeiteloos in het terrassenlandschap. Doordat de zachte en gebogen vormen van het trappenlandschap in contrast met de hoekige omgeving staan, krijgt het plein een geheel eigen karakter en een nieuwe en onderscheidende identiteit.

De fiets- en voetgangersroute verbindt de twee voorheen gescheiden gebieden, Hoboken en de woonwijk Saftleven, weer met elkaar. Deze route daalt vanaf het EMC park geleidelijk naar beneden af, leidt dwars door de fitnessruimte en komt midden in de woonwijk weer omhoog. In het beplantingsconcept wordt het aangrenzende parklandschap naast het ziekenhuis tot ver in het plein doorgezet. De plantenbakken volgen de organische vormen van het trappenlandschap en reiken zelfs tot aan het als waterberging fungerende waterplein. De karakteristieke beplanting en de rode bomen kondigen het plein al van verre aan.

Qua typologie is het plan “Open Hoboken” door deze ingrepen een hybride geworden, ergens tussen een metrostation en een plein in. En op zijn beurt is het plein een kruising tussen een gebouw en een plein geworden. Het plein is van een non-place tot een stedelijke plaats geworden met een sterke identiteit. Gebruikers worden hier aangemoedigd om op het plein te verblijven, het zich eigen te maken en het te adopteren. Bovendien maakt de flexibiliteit van het programma het ontwerp ook voor toekomstige bestemmingen geschikt.

Open Hoboken!
Open Hoboken!
Open Hoboken!
Open Hoboken!
Open Hoboken!
Open Hoboken!
Open Hoboken!
Open Hoboken!
Open Hoboken!
Open Hoboken!