De binnenstad lonkt!

Eerdere edities waren een groot succes. In 2010 werd  werd de Rotterdamse binnenstad geconfronteerd met acht politiek gedefinieerde ideaalsteden. In 2011 kreeg het verziltende en demografisch krimpende Schouwen-Duiveland zeven radicale toekomstperspectieven voorgeschoteld. In beide gevallen bleek de kritische distantie van de buitenstaander daadwerkelijk nieuwe inzichten op te leveren.

In 2012 keren we terug naar de Rotterdamse binnenstad. Maar hoe nabij dit veld van bewerking en verlangen ook is, de mentale afstand die de Nieuwe Maas genereert, is voldoende om ons opnieuw als kritische buitenstaander op te kunnen stellen. Dat is ook precies de rol die de studenten van de Academie in de samenwerking met het Cluster Stadsontwikkeling van de gemeente Rotterdam en het lectoraat Sustainable Solutions in Architecture and Urban Design tijdens de Winterworkshop zullen innemen.

Het onderwerp van de Winterworkshop 2012 is de transformatie van de Rotterdamse binnenstad tot aantrekkelijk gemengd woonmilieu. De transformatieopgave - het verdichten van de binnenstad, het verbeteren van de buitenruimte en het aanbrengen van verbindingen - wordt gekoppeld aan de zeven duurzame verdichtingsstrategieën uit het gemeentelijke project Making Rotterdam Innercity. De doordenking en doorwerking van de daaruit voortkomende deelopgaves wordt echter expliciet in het licht van de wensen van de beoogde nieuwe binnenstadsbewoners geplaatst. Wat willen de nieuwe binnestedelingen, en de gezinnen met kinderen onder hen in het bijzonder? Hoe kunnen die wensen in architectonische en stedenbouwkundige modellen vertaald worden? En hoe kunnen we die modellen op een vruchtbare manier communiceren naar de beoogde gebruikers?

Het antwoord op de eerste vraag wordt onderzocht middels straatinterviews met Rotterdamse binnenstedelingen. Dit veldwerk is gericht op de vraag naar de geambieerde woningtypologie en de gewenste woonomgeving. Het levert input op voor een zeer intensief ontwerpproces. Daarin staat de inzet van het kritische ontwerpvakmanschap ten gunste van de bevrediging van de gebruikerswensen centraal. De (tussentijdse) resultaten van dat ontwerpproces worden bediscussieerd met makelaars en ontwikkelaars, gebruik makend van hun expertise op het gebied van gebruikersgerichte communicatie over en ‘vermarkting’ van het ontwerp.

Gedurende de workshop maken de zeven teams van studenten gericht gebruik van het onderzoek dat Doepel Strijkers Architects, het bureau van lector Duzan Doepel, deed naar verdichtingsstrategieën voor de binnenstad. Elk team werkt vanuit één van deze strategieën. Daarbij ontwikkelen ze zowel stedenbouwkundige als architectonische modellen voor een voor de beoogde gebruikers aantrekkelijk binnenstedelijk woonmilieu.

Het eindresultaat van de Winterworkshop 2012 is een zevental ruimtelijke beelden van een getransformeerde binnenstad. Daarmee tonen de studenten aan dat de Rotterdamse binnenstad weer bewoners, die ze sinds het bomberdament nauwelijks meer heeft gehad, voor zich kan winnen. Tevens laat het exploratief ontwerpend onderzoek dat tijdens de Winterworkshop wordt uitgevoerd, zien dat het ontwerpinstrumentarium van architecten en stedenbouwkundigen daadwerkelijk ingezet kan worden om nieuwe ruimtelijke strategieën en typologieën in de werkelijkheid te toetsen. De jury, bestaande uit zowel ontwerpers als partijen die normaliter betrokken zijn bij vastgoedontwikkeling en -verkoop, zal tijdens de eindpresentatie dan ook de vraag moeten beantwoorden of de speculatieve binnensteden werkelijk lonken naar nieuwe bewoners.