The Edge Effect
Wat gebeurd er als we scholen niet alleen theoretisch maar ook ruimtelijk middenin de maatschappij zetten? Als de grenzen tussen de stad en de school worden opgeheven? Als de straat letterlijk de school binnenkomt?
Brede scholen willen de band met de maatschappij aanhalen door middel van praktijkprojecten en talentontwikkeling. Deze wens staat recht tegenover de ruimtelijke realiteit van schoolgebouwen die kleine werelden op zich blijken te zijn, afgesloten van het grote geheel. Als de scholen jongeren willen voorbereiden op de maatschappij, moeten zij niet naar binnen, maar juist naar buiten keren. Een schoolgebouw is dus geen gesloten instituut dat de leerlingen beschermd tegen de buitenwereld en zichzelf, maar een plek waar de straat de school binnenkomt en de school op straat ligt.
In The Edge Effect is de school verspreid over een zevental gebouwen die lineair door een stuk stad snijden. Qua vormgeving zijn ze bewust afwijkend van de wijk en daardoor herkenbaar als geheel, maar de scheiding bestaand-nieuw is diffuser dan het lijkt. Ter plaatse van de school wordt de bestaande bebouwing hergebruikt, omarmd of doorboord. Het standaard schoolprogramma is uitgebreid met alle aspecten en activiteiten van het leven van jongeren waardoor sporten, chillen, huiswerk maken, werken en uitgaan ook onderdeel van het onderwijs worden. En is het gebouw ook na schooltijden en in het weekend een bestemming, niet alleen voor de jongeren, maar voor iedere geïnteresseerde.
The edge effect is de balans waar een systeem kan overgaan in een ander, maar niet volledig vervalt tot chaos, de enige plek waar een complex systeem spontaan, adaptief en levendig kan zijn. Juist op die rand vinden de meest interessante uitwisselingen plaats. In The Edge Effect is daarom bewust gekozen voor een vermenging van school en de stad. Niet alleen met het brede programma, maar met ieder onderdeel van de school. Er kan les worden gegeven in de skatebaan, de gymzaal ligt op straat, de aula is tevens schoolplein, auditorium en tribune en de kantine bestaat alleen nog als lunchroom die ook plaats biedt aan de docentenkamer. De school wordt daarmee toegankelijker voor het stedelijk leven, zij verbindt het private van de naastgelegen woningen en het klaslokaal met het openbare van de stad en de schoolgemeenschap. Het woord ‘school’ of ‘gebouw’ is nauwelijks meer van toepassing omdat voor elke bezoeker de plek een andere betekenis heeft.
De edge of de grens moet dus niet als lijn worden gezien, maar als een grotere zone die soms langzaam en soms abrupt overgaat van openbaar naar privé. De ene keer sta je zonder het te weten middenin de les, een andere keer is het zoeken waar de directeur zit. Er is geen duidelijke entree via programma onderdelen wordt je als vanzelf naar binnen gezogen. Door de school wordt er niet alleen een gebouw aan de wijk toegevoegd, maar bestemmingen gemaakt met voorzieningen die op die plek zeer welkom zijn. Het geeft de wijk weer enige stedelijkheid waarin wonen, werken, leren, verkeer en recreatie gebruik maken van hetzelfde weefsel.
