Carnisse Verbonden

Afstudeerdatum: 
28-08-12

Aanleiding voor de afstudeeropgave is de algemene fascinatie voor stedelijke vernieuwing, als culturele opgave, en de concrete opgave hiervoor in Rotterdam Zuid voor de buurt Carnisse. Tot op heden ontbreekt echter een ruimtelijke visie voor Carnisse.

Herpositionering
Mede door fysieke verbeteringen in de woonomgeving van de omliggende buurten verschuift de sociaal-economische problematiek zich naar Carnisse. Een groot probleem is de beperkte binding en betrokkenheid bij de leefomgeving. Dit komt ondermeer door het verval van de publieke ruimte. De geïsoleerde ligging, het gemis van voorzieningen en de ervaring van een onaangenaam sociaal klimaat bepaalt in sterke mate het negatieve imago. Hierbij is de paradox van de ervaren afstand van nabije stedelijke voorzieningen uiterst fascinerend. De herpositionering van Carnisse in Rotterdam is essentieel om verder afglijden te voorkomen.

Stedelijke vernieuwing als publieke opgave
Doordat er nauwelijks grip is op de woningvoorraad (88% is particulier bezit), is de transformatieruimte in Carnisse beperkt. In het licht van de huidige crisis is een traditionele herstructurering onmogelijk. De beperkte transformatieruimte noopt tot preciezer en strategischer onderzoek en ontwerp met interventies in de publieke ruimte. Bij publieke ruimte gaat het om ruimten met een publieke functie, waar mensen elkaar ontmoeten en waar het publieke leven zich kan afspelen. Hier ligt de transformatieruimte en het instrumentarium voor een stedebouwkundige interventie. Daarnaast vraagt de opgave om een verbreding van het ontwikkelingsperspectief. De veronderstelling is dat met een ruimtelijke en programmatische verknoping van buurt en stad de betekenis van de hoofdstructuur wordt versterkt en tegelijkertijd nieuwe identiteitsdragers en oriëntatiepunten worden gerealiseerd. Hiermee wordt een perspectief geboden op een sterkere positionering van Carnisse. Stedelijke vernieuwing is daarmee geen resultante van de herontwikkeling van het private vastgoed, maar die van de verbetering van het publieke belang.

Renovatio urbis
Uitgangspunt voor ontwerp en onderzoek is de beschouwing van de stad als geheel. De houding die is aangenomen kan omschreven worden als renovatio urbis. Dit betekent punctuele acties in strategische gebieden om het bestaande weefsel van publieke ruimten te versterken. De diagnose voor specifieke en strategische interventies is gestart met de ontleding van de bestaande situatie (historische gelaagdheid van structuur en voorzieningen) en het in kaart brengen van de actuele dynamiek (plannen, wensen & beleid). Deze verkenning toont breuklijnen in de structuur, de betekenis van de publieke ruimte en een verscheidenheid van mogelijke programma’s en transformaties. Het zijn de bouwstenen en het strategische kader voor de stedebouwkundige interventie. Deze aanpak biedt de mogelijkheid om ontwikkelingen en programma’s op een hoger schaalniveau (de zogenaamde stedelijke agenda) te benutten voor de stedelijke vernieuwing op een lager schaalniveau (de zogenaamde buurtagenda) en vice versa.

Strategische ontwerpvoorstellen
Op een drietal plekken in Carnisse is door de combinatie van deze agenda’s de publieke ruimte strategisch vorm te geven. Door de overlap met fricties in structuur en gebruik zijn deze plekken aanleiding voor de verbetering van de oriëntatie van de buurt op de stad. Met een ruimtelijk-programmatisch ontwerp voor de verbinding met het Zuiderpark, de transformatie van bedrijvencluster de Punt en de verknoping met het centrum Zuidplein wordt Carnisse verbonden. In de ontwerpvoorstellen staat de inbedding in de structuur van de stad en het maken van plekken centraal.
Carnisse Verbonden is daarmee een strategisch ontwerp voor de herpositionering van Carnisse. Door de concreetheid van het ontwerp wordt de samenhang tussen programma en ruimte zichtbaar gemaakt en krijgt het voorstel betekenis. De ontwerpvoorstellen maken een richting en accentverschuiving bespreekbaar. Een betere inbedding van de buurt in de stad als kansrijk perspectief op de herpositionering van Carnisse in plaats van een onbetaalbare herstructureringsactie van het vastgoed.

Carnisse Verbonden
Carnisse Verbonden
Carnisse Verbonden
Carnisse Verbonden
Carnisse Verbonden
Carnisse Verbonden
Carnisse Verbonden
Carnisse Verbonden
Carnisse Verbonden
Carnisse Verbonden