Overdenkingen bij afstudeerWERK IN UITVOERING!

Het is zowel een privilege als een verzoeking om even en zijwaarts in een nog onvoltooid creatieproces toegelaten te worden. Het gaat namelijk al snel kriebelen tijdens de parade van (nog) onuitgewerkte mogelijkheden, onbenoemde vondsten en onuitgelegde relevantie die volgde op de over het algemeen goed geformuleerde uitgangspunten en uitgebreide onderzoeken die aan de projecten ten grondslag liggen. Maar het was die vrijdag - verbaal tenminste - gelukkig mogelijk, en natuurlijk ook wel de bedoeling, om te krabben waar het kriebelde. De bezoekende critici boden naast scherpe, directe kritiek ook iedere keer weer ontsnappingsroutes waar de goed luisterende afstudeerder zijn of haar voordeel mee zou kunnen doen.

De dag fungeert daarmee deels gewoon als een extra peiling met een vers setje begeleiders. Tenminste, vanuit de studenten geredeneerd. Wat betreft de Academie zelf geeft het programma - het ensemble van afstudeeronderwerpen, zeg maar - een beeld van wat er leeft onder de studenten. En dat valt niet tegen. De enige opvallende afwezigen waren de hippe, direct aan duurzaamheid en hergebruik gerelateerde thema’s. De dag bood daarentegen een breed, haast Renaissancistisch scala aan stuk voor stuk relevante onderwerpen, variërend van de consequenties van veranderende infrastructuur, via herinterpretatie van historische stedenbouwkundige modellen en situaties, typologisch onderzoek en architectuur-technische oplossingen tot utopische politieke organisatievormen. Met daarnaast Europa als meest opvallende entiteit én fysiek-politieke aanwezigheid. Kortom, allemaal van een meer dan doorsnee engagement en invalshoek.

Het is alleen jammer dat de afstudeerders zelf regelmatig moeite hadden zowel deze relevantie als de essentie van hun projecten te duiden. Dat leidt terug naar het zondagse, contemplatieve karakter van de titel van dit stukje en daarmee naar enig fire and brimstone dat de hele Academiegemeenschap aangaat. Tijdens de dag werd namelijk, in meer algemene zin gesproken, een aantal dingen (weer) duidelijk.

In de eerste plaats bleek dat keuzes gedurende het afstudeerproces veelal te laat gemaakt en vervolgens niet duidelijk gedefinieerd en gemotiveerd worden. In dat licht laat ook het reflectief vermogen vaak te wensen over. Daarnaast lijken presentaties als deze matig voorbereid en nauwelijks geoefend te worden. Terwijl dat cruciale voorwaarden zijn om er, als afstudeerder, het maximale uit te halen. Vervolgens heeft het er alle schijn van dat onderzoek binnen de Academie zich beperkt tot het opstellen van schema’s en grafieken. Architectuur en stedenbouw vereisen echter bovenal ruimtelijk onderzoek, dus: waar zijn de schetsen? Tot slot zouden de afstudeerders de vrijheid moeten nemen om hun fantasie niet alleen bij de keuze van hun onderwerp en tijdens hun onderzoek te gebruiken, maar ook en vooral in de ontwerpfase zelf.

Ter afsluiting een meer algemene opmerking. Gedurende de dag blonk de Academiepopulatie uit in afwezigheid. Aan het eind van de dag was het uitgestorven! Er valt echter heel veel te leren van dergelijke dagen, zowel van de critici, gevraagd vanwege hun ervaring en faam, als van de afstudeerders. Geniet daar de volgende keer van!