Radicaal en ontspannen

Met deze woorden bekroonde de Iktinos-jury het project Flow Morphology van de studenten Edgar Holstein, Floris Schifferli en Freddie Slot. De Iktinos-prijs is in 1969 ingesteld door architect Huig Maaskant, medeoprichter van de Rotterdamse Academie van Bouwkunst. Maaskant, die ten onrechte de naam had alleen maar een kapitalistische veelbouwer te zijn, stelde de prijs in met het streven om jaarlijks die Academie-student te prijzen die “… door kwaliteit en karakteristiek van het studieresultaat een (culturele) bijdrage heeft geleverd aan onderwijs, onderzoek en praktijk van architectuur of stedebouw”. Flow Morpology werd gekozen uit elf atelierprojecten door een jury bestaand uit Martin Aarts, Chris van Langen en alumni Simone Drost, Wim Kloosterboer en Cor Geluk. 

51,9°N  

Het ontwerp is gemaakt binnen het atelier 51,9°N, een samenwerkingsproject tussen de Rotterdamse academie en de Münster School of Architecture. Het atelier was gekoppeld aan vier workshops in de twee steden op 51,9° Noorderbreedte. Weer en architectuur worden meestal als tegenstanders gezien. In dit atelier is onderzocht hoe een aspect van dat weer juist ingezet kan worden als specifiek ontwerpmiddel.

Flow Morphology

Flow Morphology is een ontwerpstrategie gebaseerd op de wisselwerking tussen het stedelijk weefsel en wind. Als vertrekpunt zijn de drie belangrijke windstromingen in het plangebied gekozen: de sterkste, de zwakste en de meest continue wind. Deze zijn in een model verwerkt dat een reeks op die wind gebaseerde architectonische en stedenbouwkundige regels oplevert - regels die niet alleen betrekking hebben op zaken als de maat, vorm en onderlinge situering van bouwblokken, maar bijvoorbeeld ook op de vormgeving en detaillering van de gevels en de verdeling van ruimtelijke programma’s over het gebied. 

Deze zaken zijn terug te vinden in het uiteindelijke ontwerp voor een locatie in het havengebied van Munster. Zo zijn in woonstraten met veel harde wind gevels met veel relief en porositeit te vinden, waardoor de wind verstrooid wordt. Daar waar ondanks een zwakke wind juist ventilatie gewenst is, bijvoorbeeld in verkeerstraten, zijn de gevels juist glad. Grotere publieke functies zoals een shopping mall kwamen aan de winderige westrand terecht, omdat wind bij deze volledig op het interieur georienteerde activiteit minder storend is. Op vergelijkbare wijze hebben allerlei windgerelateerde aspecten een plek gekregen in het plan, tot aan beplantingsschema's toe.

De gekozen strategie had eenvoudig kunnen leiden tot een extreem plan, maar de jury was "vol lof over de wijze waarop de radicale studies zijn vertaald naar en verbreed in het ontwerp. Daarnaast laat het project op ontspannen wijze de meerwaarde van samenwerking tussen architecten en stedenbouwkundigen zien.” Kortom: een proeve van (cultureel) ontwerpvakmanschap, de Iktinosprijs waard!