Vrijdag 20 maart vindt de afstudeerpresentatie plaats van Niels Kraak (Stedenbouw), getiteld “Bedankt voor de bloemen”.

Commissie:
Voorzitter                   : Mark Minkjan (RAVB)
Mentor                       : Umut Turkmen (IAA Architecten)
Externe criticus          : Jorrit Noordhuizen (Polyfern landscape architects)
Toegevoegde criticus : Mike Emmerik (Crimson Historians and Urbanists)

Afstudeerdatum en locatie:
Vrijdag 20 maart om 16u00
Locatie: kantoor Ziegler Branderhorst stedenbouw (Coolhaven 96A, Rotterdam)

‘Bedankt voor het brengen van die bloemen uit Nederland’, luidt de pauselijke zegen tijdens de Urbi et Orbi op het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad. Sinds 1985 worden jaarlijks bloemen van Nederlandse siertelers naar het plein gebracht om het te versieren. De bloemen staan symbool voor lente, wedergeboorte en een nieuw begin. Die symboliek staat in scherp contrast met de industrie die ze voortbrengt. Er bestaat een gezegde: ‘God schiep de aarde, behalve Nederland, want dat deden de Nederlanders zelf.’ Eeuwenlang is de Nederlandse identiteit verbonden geweest met het vermogen de natuur te corrigeren, herinrichten en optimaliseren. De glastuinbouw in het Westland vormt de apotheose van deze mentaliteit: een glazen stad waarin tomaten en paprika’s boven de grond groeien, in volledig gecontroleerde en geconditioneerde binnenruimten. 

Dit project richt zich op alles wat daarbuiten valt: de verborgen stromen van arbeid, grond, water, energie en ecologie waarop de kas parasiteert. Het vertrekt vanuit de stelling dat zuiverheid, autonomie en totale controle, het dominante paradigma van de kas, niet langer houdbaar zijn. Ecologische druk, sociale uitbuiting van arbeidsmigranten en ruimtelijke uitsluiting zijn geen bijproducten, maar structurele voorwaarden van dit systeem. 

In het huidige Westland is mijn vak gereduceerd tot het invullen van vakjes met voorgeschreven types: “They replicate prescribed models or make them run more smoothly and efficiently instead of being creatively challenged or allowed to experiment with alternatives”, zoals beschreven in Automated Landscapes. Dit project probeert dat te doorbreken. De tuinbouwcluster is hyper productief maar vergt grondige heroriëntatie. De maatschappelijke potentie van de kas wordt onderzocht door de inzet van ruimtelijk ontwerp.  

Wat gebeurt er als we de kas niet verder optimaliseren, maar openbreken? Niet om haar af te breken, maar om haar te herprogrammeren tot gedeelde ruimte voor samenleven. De kas is namelijk in zijn kern paradoxaal: een machine dat leven genereert. De kas is een livingmachine. Deze potentie wordt uitgebreid tot alle levende vormen. Parasitisme wordt niet gezien als bedreiging, maar als ruimtelijke strategie. Hoe kan de kas een structuur van wederkerige parasitaire uitwisseling worden? Zo wordt zij bemiddelaar tussen mens, techniek en ecologie: een plek waar productie, wonen en landschap opnieuw met elkaar verweven raken. Hierin is infrastructuur geen bureaucratisch, hard of vast systeem, maar een bemiddelaar tussen belangen, ritmes en schalen. 

Met de introductie van de PARAPOLIS wordt een nieuwe fase ingeluid. PARAPOLIS is een speculatieve verkenning die deze intensivering accelereert naar een open stedenbouwkundige structuur. PARAPOLIS is geen middel om meer areaal te faciliteren, maar via een landtrust model een rechtvaardige schaalvergroting te creëren. In deze ‘megaschaal’ gaat productie samen met andere samenlevingsvormen in een publieke structuur. Door productie te verdichten, te stapelen en te combineren ontstaat een nieuw type landschap dat verder gaat dan het traditionele kassengebied. Het ontwerp vervaagt de scheiding tussen het natuurlijke en kunstmatige, binnen en buiten, publieke en private, micro en macro, mechanische en menselijke. De kas wordt zo geen glazenpaleis van efficiëntie, maar een schakel in een stedelijk-landschappelijk web waarin mens, techniek en ecologie in wederkerige relaties samenkomen.