Vrijdag 17 juli vindt de afstudeerpresentatie plaats van Rawa Mohammed Ali  ( Architectuur ), getiteld “De School van Zon en Schaduw”

De school van Zon en Schaduw is een ontwerp voor een kindgerichte en klimaatbewuste basisschool in de wijk Tapa in Kirkuk, Irak. Het project vertrekt vanuit de hoofdvraag: ‘Hoe kan de traditionele architectuur van Irak leiden tot het ontwerp van een kindgerichte en klimaatbewuste basisschool in Kirkuk?’

Het ontwerp vertaalt traditionele Iraakse architectuur naar een eigentijdse leeromgeving die aansluit bij de plek, het klimaat en de beleving van kinderen. In het hete en droge klimaat van Kirkuk spelen zon en schaduw een bepalende rol. De zon verwijst naar het felle licht en de intensiteit van de plek, terwijl schaduw staat voor bescherming, verkoeling, rust en geborgenheid. Deze tegenstelling vormt de ruimtelijke basis van het ontwerp.

Het hart van de school is een beschaduwd centraal hof: de sahan. Dit hof organiseert het gebouw en vormt een veilige binnenwereld voor kinderen. Rondom het hof liggen lokalen, galerijen, iwans en collectieve functies. Hierdoor ontstaat een heldere structuur waarin leren, spelen, ontmoeten en verblijven vanzelfsprekend samenkomen. Het hof functioneert tegelijk als speelplein, ontmoetingsruimte en klimaatruimte.

De school is opgebouwd vanuit een typologische vertaling van traditionele Iraakse architectuur. De kracht van deze typologie zit niet alleen in de vorm, maar vooral in de organisatie van het gebouw. De sahan, iwan, poort, galerij, loggiaen baksteenarchitectuur worden niet letterlijk gereconstrueerd, maar opnieuw ingezet als ruimtelijke principes voor een hedendaagse basisschool. Het centrale hof vormt het hart, de galerijen verbinden en beschaduwen, de iwans maken herkenbare plekken voor verblijf en ontmoeting, en de poort markeert de overgang van de openbare straat naar de beschutte binnenwereld. Zo vormt de typologie niet alleen een verwijzing naar het verleden, maar ook de ruimtelijke structuur van het ontwerp.

Ook klimaat en materialiteit zijn bepalend voor het ontwerp. Natuurlijke ventilatie, groen, wateropvang, een fontein en beschutte buitenruimtes dragen bij aan comfort en verkoeling. Baksteen, bogen, ritme, massa en schaduwwerking geven het gebouw een herkenbare identiteit en verbinden het ontwerp met de architectonische traditie van Irak.

Naast onderwijs biedt de school ruimte aan wijkgerichte functies, zoals sport, ontmoeting en activiteitenruimtes. Daardoor krijgt het gebouw ook buiten schooltijd betekenis voor ouders en buurtbewoners. De school wordt zo een collectieve voorziening voor de wijk: een veilige, herkenbare en betekenisvolle plek waar kinderen kunnen leren, spelen en zich verbonden voelen met hun omgeving.

Afstudeercommissie

Mentor:       Hans van der Heijden – hvdha

Vaste externe criticus:     Andre van der Slik – dezwartehond

Toegevoegde externe criticus:   Milad Pallesh – studiopallesh

Voorzitter:        Justin Agyin – space-encounters

Datum: vrijdag 17 juli 2026
Tijd: 14:30 uur
Locatie: Academie van Bouwkunst Rotterdam, lokaal AP. D00.010
Adres: G.J. de Jonghweg 4-6, 3015 GG Rotterdam