Dinsdag 25 augustus vindt de afstudeerpresentatie plaats van Fé Ramakers (Architectuur) met de opgave:

‘Het Geleende Land’
Wonen in de nieuwe uiterwaarden

Eeuwenlang leefden mensen mét de rivier. We bouwden op hogere gronden, gebruikten de natte delen en stemden ons leven af op wisselende waterstanden. Het landschap bepaalde wat mogelijk was. Met dijken, stuwen en gemalen draaiden we die verhouding langzaam om: de rivier werd beheersbaar en voorspelbaar. Wat ooit een levensader was, werd iets om ons tegen te beschermen.

Die drang naar controle heeft een keerzijde. Waardevolle riviernatuur verdwijnt, natuurlijke processen raken verstoord en voor onze veiligheid zijn steeds grotere ingrepen nodig. Tegelijkertijd neemt de druk op de ruimte toe: water, natuur, landbouw en woningbouw vragen allemaal om een plek. Het Geleende Land onderzoekt daarom een andere verhouding. Wat gebeurt er als we de rivier opnieuw ruimte geven en haar vormende kracht gebruiken als basis voor een rijk en gelaagd landschap?

Het project stelt een nieuwe uiterwaard voor waarin nat en droog, hoog en laag en tijdelijk en permanent naast elkaar bestaan. Ecologie, extensieve landbouw en menselijke activiteit worden niet van elkaar gescheiden, maar spelen in op dezelfde landschappelijke dynamiek. De rivier vormt opnieuw het landschap; landbouw volgt de omstandigheden en woningen zoeken de hogere gronden op.

Deze gedachte wordt uitgewerkt bij Arcen, op het terrein rond de Hertog Jan Brouwerij. Een gebied dat ooit bij het winterbed van de Maas hoorde, maar na het hoogwater van 1993 achter een dijk kwam te liggen. In het ontwerp schuift deze dijk dichter naar het dorp. Zo krijgt de Maas opnieuw ruimte en ontstaat een groter aaneengesloten gebied voor water en natuur. Binnen dat landschap wordt een wooncluster toegevoegd dat niet los op het terrein staat, maar voortkomt uit het reliëf van de Terrassenmaas.

De woningen liggen tegen zandruggen en volgen een gradiënt van droog naar nat. De belangrijkste woonruimtes liggen veilig op hoogte, terwijl lagere delen juist bewust contact zoeken met het water. Terrassen mogen in de winter overstromen en heel incidenteel kan het water zelfs tot in een robuuste, waterbestendige woonruimte komen. Hoogwater wordt daarmee niet alleen iets om buiten te houden, maar een situatie waarop het huis is voorbereid.

Aan de droge zijde ligt het zanderf, een beschutte plek voor ontmoeting. Aan de andere kant ligt de watertuin: een glooiend landschap van geulen, graslanden en natte natuur dat voortdurend verandert met waterstand en seizoen.

Bewoners ervaren het landschap dagelijks in natte winters, droge zomers, terugkerende vogels en veranderende oevers. Zo wordt wonen in de uiterwaard geen gevecht tegen de rivier, maar een manier om haar opnieuw dichtbij te brengen.

Afstudeercommissie:
Mentor : Floor Frings (Werkstatt)
Vaste externe criticus: Alphons van Winden (Bureau Stroming)
Toegevoegde externe criticus : Steven Delva (DELVA Landscape Architecture & Urbanism)
Voorzitter: Margit van Schaik (RAVB)

Dinsdag 25 augustus, 15:00 uur
Locatie: De Veldfabriek Coöperatie U.A. Schiehaven 15c, Rotterdam