Woensdag 26 augustus vindt de afstudeerpresentatie plaats van Léon Silderhuis (Architectuur) met de opgave getiteld : ‘Energie in de Etalage’

Energie in de Etalage
Over het inpassen van een groeiend elektriciteitsnet in de bestaande stad

In het ontwerpproces komt het elektriciteitsnet pas laat ter sprake. Aan de overlegtafel met de nutsbedrijven wordt een vierkant op de plattegrond aangewezen. Een bepaalde ruimtereservering, bij voorkeur uit het zicht. In nieuwbouw verdwijnt die ruimte tegenwoordig vrijwel altijd inpandig, in de plint van het gebouw dat er toch komt. In de bestaande stad kan dat niet. Daar landt het station in de openbare ruimte, als anonieme doos achter een hek. Geen ontwerpopgave, maar een restpost.

De elektrificatie van onze samenleving is in volle gang. We verbruiken met elkaar steeds meer stroom en verwachten dat het altijd beschikbaar is. De druk op het netwerk loopt op, waardoor netcongestie inmiddels dagelijkse praktijk is. Natuurlijk moeten we bewuster omgaan met ons verbruik, maar daarnaast zal ook de infrastructuur, bestaande uit anonieme dozen verstopt achter hekken, verzwaard moeten worden om de vraag bij te benen. Voor de gemeente Amsterdam betekent dat zo’n 2600 extra trafohuisjes en twintig extra onderstations, een verdubbeling van het huidige aantal. Een groot deel daarvan landt in de bestaande stad, waar de ruimte nu al schaars is. Als de praktijk op deze manier wordt doorgezet, slibt de gedeelde ruimte in de stad steeds verder dicht.

Dit onderzoek stelt daarom het omgekeerde voor: inbreiden in plaats van uitbreiden. Niet de infrastructuur wegwerken, maar haar openbreken en inbedden, zodat zij ruimte geeft in plaats van die op te eisen. Onderzoeksgebied is Amsterdam-West en in het bijzonder de Baarsjes, een dichtbevolkte buurt waar de energievraag richting 2050 meer dan verdubbelt. De huidige situatie laat een grote variëteit aan stations zien, binnen een ongecoördineerd systeem van zichtbaarheid. De stations proberen op te gaan in hun omgeving of keren zich af van de openbare ruimte. Hieruit komt naar voren dat integratie, herkenbaarheid en activering van gebruik de voorwaarden zijn om de infrastructuur werkelijk onderdeel van de stad te maken.

De schaal van de stations bepaalt de speelruimte. De kleine stations (trafohuisjes) zijn als geprefabriceerd technisch object alleen licht aanpasbaar. Het grote onderstation biedt die mogelijkheden wel. Door publiek programma toe te voegen aan dit grotere station, gelegen aan een tracé van kleinere stations, is een nieuwe typologie onderzocht.

Door de bestaande typologie open te breken en op te tillen, verandert het station van een gesloten in een open plek en ontstaan er drie werelden, die elk op hun eigen manier en schaal met de omgeving verbonden zijn. Binnen het nieuwe publieke programma is de techniek leesbaar gemaakt, om de zichtbaarheid en herkenbaarheid van de infrastructuur te vergroten.

Het principe laat zien dat twee ogenschijnlijk tegengestelde functies, infrastructuur en openbaar leven, zich wel degelijk laten mengen, zij het op gepaste afstand en met techniek die daarin mee ontwikkelt. Zo zijn stadsbewoners niet langer alleen eindgebruikers van het net en wordt de infrastructuur onderdeel van de stad.

Afstudeercommissie

Mentor: Dingeman Deijs (Dingeman Deijs architects)

Vaste externe criticus: Gerjan Streng (Bright.coop)

Toegevoegde externe criticus: Aura Luz Melis (Inside Outside)

Voorzitter: Mark Minkjan (RAVB)

Locatie en tijd

26 augustus 15:30 (inloop 15:00)

Asterweg 20-G3 Amsterdam