Studenten Maaskantprijs 2025

De nominaties voor de prijs van 2026 worden voorgesteld, maar op dit moment verdient Jasper Peters en de andere eervolle vermeldingen om in de schijnwerpers te staan in de aanloop naar de prijs uitreiking van 2026.

Winnaar Studenten Maaskantprijs 2025; Jasper Peters

Studio: Atelier A16 Docenten: Shelley Long, Hein van Lieshout, Iris Wijn Logistiek en leefbaarheid in beweging

 

Met maar liefst twee projecten werd Jasper Peters geselecteerd voor de Studenten Maaskantprijs 2025. Met de winnende inzending, een ontwerp voor een nieuw stuk stad op de Oostflank van Rotterdam, betoont hij zich een ontwerper die in staat is vraagstukken van grote gelaagdheid en complexiteit te hanteren, om tot onweerstaanbare ruimtelijke oplossingen te komen. Hier laat hij zien hoeveel het kan opleveren om een vraag te beantwoorden aan de hand van een andere vraag. De opdracht om de snelwegomgeving van de A16 op de Rotterdamse Oostflank tot een toekomstbestendig stedelijk gebied te maken, voert hij uit door antwoord te geven op de vraag hoe de logistiek van stadsbevoorrading met pakjes en pakketten schoner en slimmer kan worden georganiseerd. Door logistieke stromen ondergronds te bundelen in het metronetwerk, in plaats van met busjes door de stad te rijden, maakt hij slim gebruik van de bestaande infrastructuur. Vanuit deze benadering zijn de ringwegen en hun knooppunten met het metronetwerk cruciale schakels tussen stad en regio.

Op basis van deze systematiek identificeert Jaspers het kleurloze rangeerterrein langs de A16, tussen Kralingse Zoom en Capelsebrug, als een kansrijk sleutelgebied. Hij ontwerpt deze plek als een strategisch stedelijk centrum waar de ondergrondse logistiek van stadsbevoorrading wordt gekoppeld aan een levendige, bovengrondse stedelijkheid van wonen, werken en voorzieningen. Daar versterken groen pleinen en collectieve ruimtes de leefkwaliteit, terwijl duurzame technologieën als restwarmtebenutting uit metrotunnels en regenwaterhergebruik bijdragen aan de circulaire stad. En zo raakt dit project tegelijkertijd aan vele vraagstukken waarmee Peters bewijst dat hij wel raad weet met de systemische realiteit. Dat hij als student stedenbouw deze vraagstukken vervolgens elegant en schijnbaar moeiteloos tot architectonische uitwerking weet te brengen, maakt hem tot de systemisch denker/kunstenaar die onze tijd nodig heeft.

Juryrapport ‘Systeemdenker / Kunstenaar’

Juryrapport & Projecten SMP 25

door Catja Edens

We leven in complexe tijden, zoveel is duidelijk. Geopolitieke spanningen rijgen zich aaneen met de grote klimaatvraagstukken, woningnood, polarisatie en een haperend landsbestuur. En dat is nog niet alles. Hoewel ruimtelijk ontwerp alleen, niet de oplossing kan bieden voor deze problemen, zoals een student dit jaar wat optimistisch beweerde, kan het in belangrijke mate bijdragen aan oplossingen. De ontwerper moet dan wel bereid zijn om de almaar complexere realiteit te overzien en ermee te werken. Dat vraagt om een talent voor systemisch denken, maar ook om kunstenaarschap. Voor zo’n systemische blik moet je niet alleen over doorzettingsvermogen beschikken maar ook over een zeker optimisme, gelooft de jury. Een voorbeeld is het ontwerp voor een school dat dit jaar werd ingezonden. Deze werd ontworpen om tegelijkertijd de spil te zijn in het sociale weefsel van de gemeenschap, het gebouwde weefsel van de omgeving, en het watersysteem met zijn toenemende dynamiek. Een ander project toont de precieze en gelaagde analyse van een vervuild stukje Brussel, van bodem tot lucht, als basis om het metabolisme van tijd, stofstromen en ruimte bij te kunnen sturen voor een schonere toekomst. Aan de andere kant van het spectrum bevinden zich inzendingen die inzoomen op de ruimtelijke discipline om die te onderzoeken op haar kracht, mogelijkheden en kwaliteiten. Dat gebeurt bijvoorbeeld in het ontwerp van een maquette waarin stedelijke elementen zijn gecombineerd tot een beladen scenografie. Maar ook door de herinterpretatie van een historische silo met behulp van een wezensvreemde stalen draagconstructie, of door het omarmen van de gelaagdheid van een oude boerderij in al haar sleetsheid. Het verheugt de jury als studenten de autonomie aan de dag leggen om een opdracht verbreden of anders te interpreteren. Ook is zij enthousiast over de systemische ontwerpintelligentie die zij in veel projecten herkent. Maar het wordt niks zonder de creatieve intelligentie, zonder het kunstenaarschap waaraan sterke projecten zich laten herkennen. Uit de 23 inzendingen koos zij een shortlist van drie projecten die uitblinken in deze kwaliteiten.

BioRegio Zee-Land (shortlist)

Dit project is een diepteonderzoek naar de Biesbosch als productielandschap. Daarvoor hebben de ontwerpers zich gericht op klei, riet en wilgen als materialen die van oorsprong in dit gebied voorkomen. Historisch onderzoek leidde tot een dieper begrip van de connectie tussen deze producten en het landschap dat ze voortbrengt. De dynamiek daarvan veranderde door de aanleg van de Deltawerken die zeearmen afsloten en de kwaliteit van het water in de Biesbosch aantastten. Op basis van de verworven inzichten is een plan ontwikkeld waarmee het landschap zich kan gaan herstellen. De productie van klei, riet en wilgen als natuurlijke bouwmaterialen wordt daarmee mogelijk en ook de bijbehorende ambachtelijke technieken worden in ere hersteld en geactualiseerd. Natuurherstel en de herintroductie van de oude wilg- en rietsoorten gaan hiervoor hand in hand. De jury ziet in dit project een aandachtige en geduldige analyse naar de aard en geschiedenis van de Biesbosch als basis voor het versterken van de ecologische veerkracht en de productiemogelijkheden van dit landschap. Het ontwerp toont een circulair landschap waarin slib, riet en wilgentakken geoogst en verwerkt worden. Een vezelfabriek en een woonwijkje opgetrokken uit diezelfde materialen zijn met zorg in het landschap gepositioneerd maar kunnen daar even gemakkelijk weer in opgaan. De jury spreekt haar bewondering uit voor deze gedreven en gedisciplineerde studie die recht doet aan de systemische werkelijkheid van de Biesbosch. Naam student: Shamal Soltani en Winston Jacques Studio: BioRegio ZeeLand Docenten: Eileen Stornebrink, Willie Vogel, Maud van den Beuken

Between Grounds (shortlist)

Architectuur is soms de kunst van het weglaten. Het ventilatiegebouw van de Maastunnel is een krachtige architectonische verschijning, in haar huidige vorm een volledig en volmaakt gebouw. Toch vroeg de functiewijziging tot museum om ingrijpen. De ontwerper is erin geslaagd om dit terughoudend en met een feilloos gevoel voor verhoudingen en ruimtelijke beleving te doen zonder daarbij de integriteit van dit bijzondere gebouw aan te tasten. De jury heeft zich vergaapt aan de prachtige snede dwars door het gebouw die met een Gordon Matta Clark-achtige kwaliteit beleving toevoegt door materiaal weg te nemen. De presentatie van dit project, met een isometrie, situatietekeningen en plattegronden, is sober en geraffineerd, en kenmerkt zich door een trefzeker kleurgebruik. De maquette completeert het beeld. Een van de juryleden citeerde hier de woorden van Corné bij de Vaate, een andere inzender voor deze editie: ’Een gebouw is net als een tuin die geen definitieve eindtoestand kent, maar waarin je soms liefdevol moet snoeien.’ Daarvoor is het kunstenaarschap nodig waarvan dit project getuigt. Naam student: Maura Put Studio: Maastunnel Museum Docenten: Jasper Stevens, Karel Verstraete

 

 

Over de Studenten Maaskantprijs, de jury en het juryproces De Studenten Maaskantprijs van de Rotterdamse Academie van Bouwkunst wordt jaarlijks uitgeloofd aan het beste studentenwerk dat in het voorafgaande jaar aan de academie is vervaardigd. De prijs richt zich daarmee nadrukkelijk op tussentijdse resultaten. De schijnwerper is gericht op de ontwikkeling die studenten tijdens hun opleiding doormaken: hoe scherpen ze hun gedachten en versterken ze hun ontwerpvaardigheden, hoe ontwikkelen ze hun visie op ruimte en de rol van de ontwerper in de samenleving? En wat levert dit op aan ontwerpen en ontwerpend onderzoek? De prijs stelt zich ten doel jaarlijks een student te onderscheiden die ‘door kwaliteit en karakteristiek van het studieresultaat een (culturele) bijdrage heeft geleverd aan onderwijs, onderzoek en praktijk van de architectuur of stedenbouw.’ Dit brengt het uitgangspunt van de prijs mooi in beeld want het is dus niet alleen de opleiding die de student iets te bieden heeft maar het is – ook andersom – de student die een bijdrage kan leveren aan de opleiding. Dit alles speelt zich af binnen de bredere context van uitwisseling tussen opleiding en praktijk die zo kenmerkend is voor het onderwijs aan de Academie van Bouwkunst. De Studenten Maaskantprijs werd in 1969 in het leven geroepen door architect Huig Maaskant, medeoprichter van de Rotterdamse Academie van Bouwkunst. In 1978 volgde het initiatief voor de Rotterdam Maaskantprijs, een tweejaarlijkse prijs bestemd voor één of meerdere personen die zich in bijzondere mate hebben onderscheiden op het terrein van architectuur, stedenbouw en landschapsarchitectuur. In 1985 kwam daar nog de Jonge Maaskantprijs bij als aanmoedigingsprijs voor architecten, landschapsarchitecten en stedenbouwkundigen van 35 jaar of jonger. Samen met de Studenten Maaskantprijs vormen de Jonge Maaskantprijs en de Rotterdam Maaskantprijs nu een trojka die het mogelijk maakt om architecten en stedenbouwkundigen in verschillende fasen van hun loopbaan te onderscheiden: als student, als jonge professional en als ervaren professional. Na een naamswijziging tot Iktinosprijs in de jaren zeventig, draagt de prijs sinds editie 2024 weer vol trots haar oude naam: Studenten Maaskantprijs

Voor deze prijs selecteren de deelnemende studenten per studio de inzending voor de Studenten Maaskantprijs als primo inter pares. Deze ‘beoordeling door gelijken’ leidt tot diepere dialoog en reflectie binnen de studio’s en brengt in beeld wat studenten op dit moment beweegt. Het resulteerde voor 2025 in 23 fascinerende inzendingen van de 23 ontwerpstudio’s die in het studiejaar 2024-2025 op de academie werden aangeboden. Een jury van alumni heeft zich over deze inzendingen gebogen. Met een voorbereiding op basis van een digitaal dossier met tekst en beeld is op de jurydag van 18 november in een aantal ronden toegewerkt naar een shortlist van drie inzendingen. Daarvan is er een als winnaar aangewezen. De jury van 2025 bestaat uit: Riëtte Bosch, Christiaan Cooiman, Michał Długajczyk, Roos Limburg en Ayla Stomp. Voorzitter is Simone Drost, sinds 2021 voorzitter van de Stichting Vrienden van de Academie.

Architectuurhistoricus Catja Edens is auteur van het juryrapport. De winnaar ontvangt een sieraad ontworpen door Ilse van der Laan en een stipendium van tweeduizend euro te besteden aan een activiteit in het verlengde van de studie, zoals een studiereis of deelname aan een workshop of symposium. De Studenten Maaskantprijs 2025 werd uitgereikt tijdens een feestelijke bijeenkomst in het gebouw van de RAVB op 28 november 2025.